Sorumluluk Bilinci

Toplum olarak sıkça dile getirdiğimiz bir gerçektir. Sorumluluk sahibi bireyler yetiştirmek istiyoruz. Ancak çoğu zaman şu önemli soruyu gözden kaçırıyoruz sorumluluk duygusu nasıl gelişir? Bu değer ne ders kitaplarında ne de kısa süreli öğütlerle kazandırılabilir. Sorumluluk bilinci çocuğun hayatın içinde adım adım öğrenmesi gereken bir yaşam becerisidir.
Bir çocuk sorumluluk bilincini önce evde öğrenir. Ebeveynlerinin tutumları bu konuda en güçlü öğretmendir. Çocuğun yaşına uygun görevler verilmesi onun hem kendine hem de çevresine karşı farkındalık geliştirmesini sağlar. Küçük yaşta oyuncaklarını toplamak odasını düzenlemek ya da yemek hazırlanırken yardım etmek gibi görevler çocuğa “ben de katkı sağlayabilirim” düşüncesini kazandırır. Bu küçük adımlar ilerleyen yaşlarda ders çalışma alışkanlığından toplumsal sorumluluk anlayışına kadar uzanan bir bilinç zincirine dönüşür.
Ne yazık ki bazı aileler çocuklarının zorluk yaşamaması adına onların yerine sorumluluk almayı tercih ediyor. “Üzülmesin zaman kaybetmesin” düşünceleriyle yapılan bu iyilikler farkında olmadan çocuğun gelişimini olumsuz etikler.Çünkü sorumluluk ancak deneyimle kazanılır. Çocuğun hata yapmasına başarısız olmasına hatta bazen zorlanmasına izin verilmelidir. Önemli olan çocuğun yaptığı hataların sonuçlarını fark etmesi ve bundan ders çıkarabilmesidir. Aksi hâlde çocuk başkalarının kendisi adına karar aldığı bir bireye dönüşür.
Okullar da bu bilinç oluşumunda büyük bir rol oynar. Grup çalışmaları görev paylaşımı sınıf kurallarına uyma gibi süreçler çocukların toplumsal sorumluluk bilincini geliştirir. Öğretmenlerin sabırlı rehberlik edici yaklaşımları bu konuda çok değerlidir. Çocuklar “bir grubun parçasıyım” duygusunu hissettikçe empati  iş birliği ve görev bilinci de artar.
Elbette sorumluluk bilinci sadece görevleri yerine getirmekle sınırlı değildir. Aynı zamanda bir davranış biçimidir verilen sözleri tutmak başkalarının haklarına saygı duymak ve kendi eylemlerinin sonuçlarını üstlenmek demektir. Bu bilinç çocuğu gelecekte hem başarılı bir birey hem de güvenilir bir insan olmasını sağlar.
Sorumluluk bilincini geliştirmenin anahtarı çocuğa güvenmektir. Ebeveynin sen yapabilirsin diyebilmesi çocuğun içindeki gücü fark etmesini sağlar. Çünkü bir çocuğa verilen her küçük görev aslında onun kişiliğine duyulan bir güven ifadesidir.
Sonuç olarak sorumluluk bilinci bir günde oluşmaz. Sevgiyle sabırla ve tutarlılıkla atılan her adım geleceğe yapılan en değerli yatırımdır. Çocuklarımızın kendi ayakları üzerinde durabilen  kararlarının arkasında durabilen ve güvenilir bireyler olarak yetişmesi hepimizin ortak görevidir. 

Sorumluluk bilinci kazandırılan bir çocuk, geleceğe umut taşır.